Zamiast prologu

Okruchy przeszłości

To takie dziwne – znaleźć się tutaj. Jakby po długich poszukiwaniach baśniowej krainy, która śniła ci się od dzieciństwa, w końcu ją odnaleźć. Przybyć do niej.

Serce zamiera na widokach rozpalonych pamięcią, jakby już nie swoją, lecz jakąś wniesioną do umysłu przez siły niepojęte. Niewytłumaczalne.

Ale w rzeczywistości wszystko jest bardziej prozaiczne. W tej romantycznej i baśniowej aureoli marzeń kłębiły się wspomnienia z dzieciństwa. Prawdziwe wspomnienia o prawdziwym życiu, które teraz wydaje się cudowną przygodą. Niepowtarzalną i nieosiągalną ani w przestrzeni, ani w czasie.

Przestrzeń jednak pokonał. Ale przepaści czasowej, wynoszącej jedną czwartą stulecia, pokonać nie sposób. Jeśli dla przestrzeni są samoloty, to dla czasu – tylko pamięć. I oto jest. Dwadzieścia pięć lat po tym, jak opuścił te strony, będąc jeszcze młodzieńcem. Nie potrafił nawet opisać gamy uczuć, które ogarnęły go na widok miejsc znanych z dziecięcych marzeń. Wodna tafla Zatoki Awaczyńskiej wciąż ta sama. A wokół niej bezgłośne zielone pagórki, gęsto porośnięte fantazyjnie powyginanymi drzewami. Na przeciwległym brzegu zatoki wciąż ten sam Pietropawłowsk Kamczacki, którego ulice rozciągnęły się tarasami po zboczach pagórków. Praktycznie nie ma tu płaskich powierzchni, dobrze to pamiętał. Jeden z nielicznych równych krajobrazów na całym gigantycznym półwyspie Kamczatka zachował się w jego pamięci jedynie w postaci lotniska Jelizowo, dokąd samolot z Moskwy go przetransportował. Trudno sobie nawet wyobrazić, jak niedostępne stałyby się te rejony dla ludzi z zewnątrz, gdyby lotnisko nagle przestało istnieć. I jaką pułapką stałaby się Kamczatka dla tych, którzy tu mieszkają. Oczywiście, pozostawała jeszcze inna opcja. Morska. Ale w tym celu trzeba było odbić od pietropawłowskiego nabrzeża, przepłynąć Zatokę Awaczyńską do cieśniny koło Przylądka Stanickiego, minąć wystające z wody skały, nazywane Trzema Braćmi i będące taką samą wizytówką Kamczatki, jak jej wulkany i gejzery, a następnie wypłynąć na bezkresny Ocean Spokojny. A potem, opływając południowy kraniec półwyspu, po iluś tam dniach dotrzeć do Sachalinu. Albo Władywostoku. Albo Japonii. Ale była też inna opcja. Wypłynąwszy z Zatoki Awaczyńskiej na Ocean Spokojny, obrać kurs nie na południe, lecz na północ. Dotrzeć do naszyjnika Wysp Aleuckich, które niczym morskie boje wyznaczały basen Morza Beringa, i, płynąc wzdłuż tych wysp, dotrzeć do Alaski – największego stanu USA. Ale lotnisko Jelizowo ściskało przestrzeń i czas. Jutro wieczorem wsiądzie tam do samolotu i zaledwie po jakichś ośmiu-dziewięciu godzinach będzie w Moskwie. Na Kamczatce w tym momencie będzie już ranek nowego dnia. A w stolicy, kiedy przyleci, będzie późny wieczór dnia poprzedniego. Dzięki kaprysom stref czasowych można wrócić do przeszłości. Właśnie to mu się przydarzy, gdyż gdzieś nad Morzem Ochockim znajdzie się już w jutrzejszym dniu, ale w Moskwie znajdzie się mniej więcej o tej samej porze, o której wyleci z tego zbawiennego dla mieszkańców Kamczatki lotniska Jelizowo.

Wszystkie te ożywione wspomnienia z dzieciństwa rodziły jakąś skrytą, tylko dla niego zrozumiałą drżącą radość, przeplatającą się z dobrą melancholią. Ale na widokach Zatoki Awaczyńskiej, odległego Pietropawłowska Kamczackiego i wznoszącego się za stolicą półwyspu, pokrytego lodowcami białego giganta – wulkanu Awaczy, radość się kończyła. Przy bliższym przyjrzeniu się obszarowi jego dziecięcych przygód zaczynał się ból.

Miasteczko, w którym kiedyś mieszkał, w tamtych czasach było tak tajne, że w zasadzie nie miało nazwy. Oznaczano je jedynie oznaczeniem cyfrowym – «51». Ale dla wygody wysyłania i odbierania korespondencji pocztowej w tamtych czasach na kopertach i paczkach pisano – «Pietropawłowsk Kamczacki 51». Prawdopodobnie, żeby wróg się nie domyślił. Było po co zachowywać tajemnicę. W miasteczku 51 znajdowała się stocznia remontowa do naprawy i obsługi atomowych okrętów podwodnych Drugiej Flotylli Atomowej Pacyfiku. Sama flotylla tuż obok. W zasięgu wzroku. Znajduje się ona w osadzie Rybaczy, na półwyspie Kraszeninnikowa, który niczym zakrzywiony palec wcina się od zachodu w Zatokę Awaczyńską, tworząc jeszcze jedną, małą zatokę imienia tego samego Kraszeninnikowa. Chociaż nazywano ją również Śledziową. Oto i łodzie. Do nich zaledwie cztery kilometry drogą wodną. Dobrze pamiętał, że z okna kuchni jego domu zawsze było widać te groźne czarne giganty, naszpikowane apokalipsą. Łodzie są na miejscu i dobrze stąd widoczne. Ale z samym miasteczkiem 51 stało się coś strasznego.

Tuż przy wjeździe do niego znajdowały się trzy identyczne koszary, które kiedyś, przez analogię do tych słynnych skał u wyjścia na Ocean Spokojny, nazywano «Trzema Braćmi». W jednych koszarach mieściła się baza brzegowa. Tam zakwaterowano załogi okrętów wojennych, które wchodziły na remont do stoczni miasteczka 51. Drugie koszary – batalion remontowy. Trzecie – batalion budowlany.

Pamiętał je inne. Duże patriotyczne plakaty. Musztry. Flagi i ogromne tablice z herbami piętnastu republik radzieckich. Teraz betonowe place defilad są rozbite przez krzewy przebijające się przez pęknięcia. Trzypiętrowe budynki koszar są puste i martwe. Szyb i nawet ram okiennych dawno nie ma. Wokół jakieś stosy zardzewiałego żelaza, które kiedyś były samochodami. To był jego pierwszy szok, kiedy wjeżdżał do swojego dziecięcego świata. Potem zobaczył swój dom.

Jedyny pięciopiętrowy blok w osadzie, zbudowany na zboczu pagórka przy ulicy Władywostokskiej. Ulica tak mała, że ten skrajny jej dom miał numer 4. Kiedyś pięciopiętrowy blok miał ładny czerwono-biały kolor. Teraz nie miał koloru w ogóle. Dokładniej, było to połączenie szarości i wilgoci. Trzysta metrów od domu, w dół zbocza, i tam znajdował się długi parterowy budynek Klubu Młodych Marynarzy. Dzieci w tamtych czasach nawet w tak odległej i trudno dostępnej okolicy miały mnóstwo opcji spędzania wolnego czasu. W miasteczku 51 istniała sekcja narciarska, turystyczna, koszykarska i szereg innych. A także koła modelarstwa lotniczego i szkutniczego. Oba znajdowały się w tym samym budynku KMM, ale… Teraz zobaczył tylko rzadkie odłamki rozbitej cegły i fundament, dawno zarośnięty chwastami. Budynku nie ma, podobnie jak nie ma pół tuzina sąsiednich budowli. Idąc dalej przez osadę i obserwując krajobraz przygnębienia i pustki, dotarł do kina «Wiluj». Dokładniej, do tej makabrycznej skrzyni, która z niego została. Miejsce, w którym spędzał niemal każdy weekend, z przyjaciółmi, a czasem i z marynarzami z tamtych koszar, których tu przyprowadzano na seanse filmowe, wyglądało tak, jakby kino poddano zmasowanemu ostrzałowi artyleryjskiemu. Części ściany nie ma. Nie ma okien i drzwi. W środku jakiś rupieć. A to oto…

Nagle poczuł, że zaraz się rozpłacze, co, oczywiście, w jego wieku byłoby zupełnie niedopuszczalną głupotą. Ta przewrócona na bok konstrukcja – automat do gier «Bitwa morska». Och, ileż oni z przyjaciółmi się kłócili i zakładali, kto pierwszy w niego zagra. Czasami wygrywał i on. A potem z niecierpliwością wrzucał w automat piętnastokopiejkową monetę, chwytał za poręcze peryskopu i, przywarłszy twarzą do gumowego wizjera, patrzył, jak po narysowanym morzu porusza się narysowany wrogi okręt, i puszczał torpedy.

Ostrożnie dotknął starych, już obłupanych poręczy, których nie dotykał od dwudziestu pięciu lat. Potem zmęczony usiadł na przewróconym automacie do gier i zapalił, zamyślony patrząc na odłamki płytek i szkła, jak na okruchy własnej przeszłości. Okruchy swojego dzieciństwa. Tak, jego dzieciństwo dawno minęło. Teraz jest dorosłym mężczyzną. Już nawet po rozwodzie. Jego córka, Rita, sama jest już dorosłą dziewczyną. Na tyle dorosłą, że nie chce znać ojca, który z chwilowej głupoty opuścił rodzinę. Ale spędził tu dziewięć najlepszych lat swojego życia. Kiedy jesteś dzieckiem, dla ciebie te dziewięć lat to wieczność. Fantastyczny okres. To teraz czas leci, jak ten samolot z Moskwy do Jelizowa, skracając przestrzeń i czas. Ale wtedy… I przez dwadzieścia pięć lat marzył, by wrócić. Tak, do dzieciństwa wrócić się nie da, ale przynajmniej w te malownicze, piękne miejsca. Do miasteczka, gdzie wszyscy się znali i żyli w zgranej społeczności. Gdzie dzieci miały czym zająć się w wolnym czasie w licznych klubach i sekcjach. Ale wróciwszy, Kazimierz Grzelż się przeraził…

– Hej, wujku, źle się pan czuje?! – rozległ się dziecięcy głos.

Ten głos wyrwał Kazimierza z jego posępnej zadumy i zmusił do podniesienia wzroku. Dziwna sprawa, zupełnie nie słyszał, jak w byłym holu byłego kina pojawiło się czterech nastolatków. Na oko mieli po jedenaście lub dwanaście lat. Wszyscy chłopcy. Jeden, najwyższy, z pociągłą twarzą. Drugi okrągłoliczny blondyn z piegami. Trzeci ciemnowłosy, wielkooki, z jakimś nieprzyjaznym spojrzeniem. Czwarty podobny do Koreańczyka, lekko pulchny. Na szyjach wisiały im stare respiratory, które pewnie zdobyli w opuszczonych składach wojskowych, których tu było pod dostatkiem. W rękach zabawkowe automaty i plecaki szkolne na plecach.

– M-m-m… Nie, chłopaki, nie jest mi źle. Po prostu się zamyśliłem – smutno uśmiechnął się Kazimierz – swoją drogą, dzień dobry.

– Aha, idealne miejsce, żeby się zamyślić – uśmiechnął się szyderczo wysoki, który nie spuszczał wzroku z wiszącego na szyi Kazimierza aparatu fotograficznego.

– A wy co tu robicie? – zapytał Grzelż. – Tu wszystko jest bardzo zniszczone, może się zawalić. Nie najlepsze miejsce dla dzieci.

– Gramy tu w stalkerów – odpowiedział prawdopodobnie Koreańczyk. – A pan?

– Ja? Ja tu kiedyś mieszkałem. Przez kilka lat zbierałem na bilety lotnicze i oto przyleciałem, żeby wspomnieć dzieciństwo. Lepiej bym tego nie robił…

– A co tak? – zapytał ten z piegami.

– No bo tu… – Kazimierz zająknął się, nie wiedząc, jak opisać swoje wrażenie z tego, co zobaczył. – Słuchajcie, tu był dom kultury. Kino. U nas tu odbywały się noworoczne imprezy dla dzieci. Oglądaliśmy tu filmy. Dziewczynki chodziły tu na zajęcia taneczne. Tam, w tamtą stronę, był Klub Młodych Marynarzy. Robiłem tam modele statków. I moi przyjaciele chodzili tam ze mną. A obok było kółko modelarstwa lotniczego. Tam chodzili starsi chłopcy. A na placu, koło fabryki, potem wypuszczali swoje modele samolotów, i one latały. Było tu więcej ludzi, więcej życia, więcej jakichś możliwości. A teraz… teraz wszystko wygląda tak, jakby nad Śledziową zdetonowano bombę atomową.

– Nad czym? – zapytał wysoki.

– Nad Śledziową. Tak nazywaliśmy swoje miasteczko – Śledziowa. Czasem, żartem, nazywaliśmy je Prostokwaszyno.

– Dlaczego?

– No, bo jeden jedyny pięciopiętrowy blok… Na górze… W każdym razie, teraz to osada Primorski, wiem. Ale kiedyś było tak.

– A my swoje miasteczko nazywamy South Park – uśmiechnął się blondyn.

– Jak wy tu w ogóle żyjecie? – westchnął Kazimierz.

– Gramy w stalkerów – odezwał się dotąd milczący wielkooki.

– Rozumiem – pokręcił głową Kazimierz. – A my tu graliśmy w «Bitwę morską». I do kina chodziliśmy.

– A po co kino, skoro teraz każdy film można ściągnąć z Internetu i obejrzeć na komórce?

– No cóż – Grzelż zmieszany uśmiechnął się i rozłożył ręce – nawet nie wiem, co wam na to odpowiedzieć.

– A pan sam skąd jest? – zapytał Koreańczyk.

– Z Moskwy – kiwnął Grzelż. – Mieszkam tam już dwadzieścia pięć lat.

– Aha, byłem tam w zeszłym roku. Macie tam metro, tak? Makabryczne miejsce.

– A to niby dlaczego? – na twarzy Kazimierza pojawił się zaskoczony uśmiech.

– Tam u was mnóstwo ludzi. Miliony samochodów. Korki. I wszyscy jak zombie. W metrze dziwny zapach, a jeszcze w Moskwie pełno nie-Rosjan… Mówię wam, makabryczne miejsce. U nas lepiej.

– No cóż, ty sam… Chociaż, nieważne – machnął ręką Grzelż. – A chcecie, żebym was oprowadził po osadzie i pokazał, gdzie co było za czasów mojego dzieciństwa?

Wielkooki gwałtownie się pochylił, podniósł cegłę i, podrzucając ją w dłoni, surowo zapytał: – Jesteś maniakiem-pedofilem?

– Co? – zaniemówił Kazimierz. – Wy… Do licha, w waszym wieku nawet nie znałem takich słów!

– Był pan głupi?

– Nie! Byłem szczęśliwy! A wy… Wy jesteście jakimiś złośliwymi trollami!

Wstał i pospiesznym krokiem ruszył do wyjścia. Pod nogami chrupały odłamki jego przeszłości…

– Hej, wujku, super masz aparat! – krzyknął za nim wysoki. – Daj popatrzeć!

– Idźcie do diabła, dzieciaki! – rzucił na pożegnanie Kazimierz i zniknął na ulicy.

– Pierdzieleni dorośli – pogardliwie fuknął wielkooki Andriej Żarow i rzucił odłamek cegły w obudowę automatu do gier, na którym przed chwilą siedział Kazimierz.

Z instrukcji dla komandora Vitusa Beringa od cesarza Piotra I.

6 stycznia 1725.

„1. Należy na Kamczatce lub w innym tamtejszym miejscu zbudować jeden lub dwa boty z pokładami. 2. Na onych botach płynąć wzdłuż ziemi, która idzie na Nord według oczekiwania (ponieważ końca jej nie znają), zdaje się bowiem, że ta ziemia jest częścią Ameryki. 3. I dlatego szukać, gdzie ona zeszła się z Ameryką: i żeby dojechać do jakiego miasta europejskich posiadłości, lub jeśli ujrzą jaki okręt europejski, wywiedzieć się od niego, jak ów kist (wybrzeże) nazywają, i wziąć to na piśmie, i samym bywać na brzegu, i wziąć rzetelną wiadomość, a naniósłszy na mapę, przyjeżdżać tutaj”.

Z helikoptera widok był po prostu wspaniały. Piękno Kamczatki ukazywało się w szczególny sposób. Uśmiech zachwytu nie schodził z twarzy młodej Olivii Sobieski, wulkanolożki z Parku Narodowego Yellowstone w USA. Tylko na chwilę przykładała aparat do twarzy, robiła serię zdjęć i znów uwalniała wzrok, by podziwiać łagodne zielone wzgórza, Zatokę Awaczyńską i wulkan o tej samej nazwie. Jej kolega z Neapolu, posiadacz bujnej czarnej brody, Włoch Antonio Quaglia, pospiesznie i zamaszyście robił ołówkiem szkice w swoim notatniku.

Trzecim w grupie wulkanologów znajdujących się na pokładzie helikoptera był Michaił Kraszeninnikow, naukowiec z Instytutu Wulkanologii i Sejsmologii w Pietropawłowsku Kamczackim. Poklepał Włocha po ramieniu:

– Tony, przecież masz aparat! – musiał przekrzykiwać ryk silnika.

– Aparat nie ma duszy artysty, drogi Michelu – uśmiechnął się Antonio, nie przerywając rysowania.

Olivia oderwała wzrok od lokalnych wspaniałości i zwróciła się do rosyjskiego wulkanologa:

– Michael, czy możemy polecieć jeszcze dalej? Chcę zrobić ogólną panoramę z widokiem na Pietropawłowsk, wulkany Awacza i Koriaka oraz Zatokę Awaczyńską! Może National Geographic zapłaci nam za to zdjęcie i pokryjemy koszty paliwa do helikoptera?

– Minutkę! – skinął Kraszeninnikow i zrobiwszy kilka kroków po kabinie, zwrócił się do pilota: – Witja! Witja! Możemy dolecieć do Primorskiego? Starczy paliwa?

– Starczy! – skinął pilot i zaśmiał się. – Tylko że w Primorskim nie ma wulkanów! Tylko stocznia remontowa!

– Wiem, Witja! Po prostu nasi goście chcą zrobić wielką panoramę! I sfotografować górę Wiluj. Z powietrza będzie ją widać!

– Nie ma sprawy! Za wasze pieniądze – każdy kaprys!

Helikopter przechylił się lekko do przodu i przyspieszając, skierował się ku miasteczku, które kiedyś oznaczano literą „51”.

Michaił wrócił do kolegów i spojrzał w dół.

– Olivia! Już wiem, co tak naprawdę chcesz sfotografować! Podejrzewałem, że jesteś amerykańskim szpiegiem! – Zaśmiał się i wskazał ręką w dół.

Sobieski spojrzała we wskazanym kierunku. Pod nimi przesuwał się Półwysep Kraszeninnikowa, na którego południowym brzegu leżała osada Rybaczy i nabrzeża z atomowymi okrętami podwodnymi.

Uśmiech zniknął z twarzy urodziwej badaczki ze Stanów. Z szeroko otwartymi oczami wpatrywała się w Michaiła:

– O mój Boże, Michael, nie wiedziałam! Ja… Jeśli nie wolno fotografować, nie będę! Ja… Naprawdę nie wiedziałam!

Michaił wybuchnął jeszcze głośniejszym śmiechem:

– Wy, Amerykanie, zupełnie nie rozumiecie żartów! Tę bazę i te łodzie może zobaczyć każdy człowiek na planecie, który ma komputer! Wystarczy otworzyć Google Maps! To już dawno nie jest tajemnica! Kompletnie nie znacie się na żartach!

Olivia skrzywiła się niezadowolona i odsunęła od Michaiła:

– Po prostu trudno nam uwierzyć, że wy, Rosjanie, potraficie żartować!

– Antonio wierzy. Popatrz, Ola, on się śmieje.

Quaglia rzeczywiście się śmiał, kończąc swój rysunek. Następnie odwrócił notatnik w stronę kolegów. Rysował wyśmienicie. A co najważniejsze, bardzo szybko. Nie bez powodu żartobliwie nazywano go drukarką. Na stronie notatnika widniała Olivia Sobieski obwieszona aparatami, z przerażoną miną i w wysokim cylindrze „Wuja Sama”, a na nią natarł Michaił w mundurze i czapce. Na epoletach litery KGB, a w rękach sierp i młot. Przyjrzawszy się karykaturze, Kraszeninnikow zaśmiał się jeszcze głośniej.

– Bravissimo, mój przyjacielu!

– Jesteście jak dzieci – uśmiechnęła się Olivia.

– Czy to coś złego? Przy okazji, Olu, ten półwysep, nad którym lecimy, nazywa się Półwyspem Kraszeninnikowa.

Amerykanka zdziwiła się:

– Nazwali go tak na twoją cześć?

– Nie. Ale i tak miło.

Helikopter kontynuował lot ku południowemu wybrzeżu Zatoki Awaczyńskiej. Nikt na pokładzie maszyny nie wiedział jeszcze, jak brzemienna w skutki dla każdego z nich okaże się decyzja Olivii, by odlecieć nieco dalej od Pietropawłowska Kamczackiego…

Już się ściemniło. Po opuszczeniu terminalu lotniska Wnukowo, Kazimierz Grzelż zanurzył się w natarczywych nawoływaniach taksówkarzy, na które odmachiwał tylko zniechęcony ręką. Był zmęczony. Podróż do miejsc jego dziecięcych przygód nie dodała mu skrzydeł. Wielogodzinny lot, przecinający strefy czasowe ogromnego kraju, wyczerpał go. Marzył tylko o tym, by dotrzeć do domu, wejść do wanny, a potem paść na łóżko i zasnąć. Oczywiście taksówka przyspieszyłaby realizację tego pragnienia, ale ich ceny były skrajnie bezczelne. A po wydatkach na bilety na Kamczatkę i z powrotem, będzie musiał oszczędzać przez rok, by załatać dziurę w domowym budżecie. Poza tym, czekał na niego ktoś z samochodem…

„Dziewiątka” w kolorze mokrego asfaltu stała na parkingu, tak jak przypuszczał. W środku paliło się światło, jako że niebo zdążyło już całkowicie sczernieć. Kierowca, młody jasnowłosy chłopak, czytał jakąś książkę rozłożoną na kierownicy.

Kazimierz otworzył tylne drzwi i niedbale rzucił torbę podróżną na siedzenie. Sam usiadł z przodu, obok kierowcy, który nie przerywał lektury.

– Cześć, Sierioża.

– Cześć, Stanisławowiczu – odezwał się kierowca, nie odrywając wzroku od książki.

Kazimierz zmierzył go wzrokiem i westchnął, kręcąc głową:

– Czy my dzisiaj w ogóle dojedziemy do Moskwy?

– Czekaj, Stanisławowiczu. Zaraz, zdaje się, „Ludożerca” wysadzi lodową tamę…

– Jaki, do diabła, Ludożerca? To jest płatny parking. Stałeś się oligarchą pod moją nieobecność, czy jak? Po samochodzie jakoś tego nie widać.

– Ach, gdybyż to… – westchnął Siergiej i włożywszy smartfon jako zakładkę, zatrzasnął książkę. Następnie przekręcił kluczyk w stacyjce.

Samochód powoli, lawirując między innymi autami, opuścił parking i wyjechał na szosę prowadzącą do miasta.

– Co u Rity? – zapytał cicho Kazimierz.

Siergiej wzruszył ramionami:

– Nie wiem. Mocno się pokłóciliśmy.

– Ale z ciebie idiota – westchnął z rozczarowaniem Grzelż.

– Zgadzam się. Jestem idiotą. Ale ona też, wiesz, nie jest aniołkiem. Cały tatuś, kurde.

– Słuchaj no, Małomalski! – podniósł głos Kazimierz. – Mówisz, przypominam, o mojej córce! Chcesz zarobić w ucho?

– Nie wolno – odparł niewzruszony Siergiej. – Prowadzę. To niebezpieczne.

– Dobra. Przywalę ci, jak dojedziemy.

– Ostrożnie. Mam duży klucz nastawny. No i jak tam wycieczka? Opowiadaj.

– Okropnie – odpowiedział Kazimierz, otwierając okno i zapalając papierosa.

– Dlaczego? Przecież tak marzyłeś. Zbierałeś pieniądze. Mój aparat wziąłeś. Chciałeś spotkać dawnego przyjaciela.

– Wszystko prawda, Sierioża, ale… – Wypuścił kłąb dymu w wieczorne powietrze podmoskiewskie. – Byłem niesamowicie szczęśliwy, że spotkałem przyjaciela z dzieciństwa, to było dla nas święto. Ale nie spodziewałem się, że zobaczę tak… Jak by to ująć… Postapokaliptyczny obraz…

Stara „dziewiątka” w kolorze mokrego asfaltu zbliżała się do Moskwy. A światu pozostało już tylko kilka godzin…

Szkoła numer cztery znajdowała się najwyżej ze wszystkich budynków nad poziomem morza, a dokładniej nad poziomem Zatoki Awaczyńskiej w osadzie Primorski. Zbudowano ją na zboczu wzgórza, podobnie jak pięciopiętrowy blok przy ulicy Władywostokskiej 4. Tyle że wejście do szkoły znajdowało się mniej więcej na wysokości piątego piętra bloku mieszkalnego, stojącego jakieś sto metrów niżej. Czworgu uczniom tej szkoły znudziła się już gra w stalkerów. Dzisiaj postanowili pograć w „kwadraty”. Na placu pod domem dorośli na to nie pozwalali. Piłka co rusz o mało nie uderzała w samochody, których pod blokiem było mnóstwo. Właśnie dlatego wielkooki Andriej Żarow, wysoki Nikita Wiszniewski, jasnowłosy i piegowaty Żeńka Gorin oraz ich przyjaciel Sańka Coj weszli pod szkołę i udali się na podwórze za budynkiem. Narysowali czerwoną cegłą na asfalcie kwadrat podzielony na cztery sekcje. Każdy odpowiadał za swoją. Piłka nie mogła uderzyć o sekcję więcej niż pięć razy. Kto nie zdołał odbić piłki, odpadał. Po wyliczance „kamień-nożyce-papier” ustalili, że pierwszy serwuje Nikita Wiszniewski. Ten przez chwilę się rozgrzewał, klepiąc dłonią gumową piłkę o spękany asfalt szkolnego podwórza.

Słysząc warkot zbliżającego się helikoptera, Wiszniewski obejrzał się. Maszyny jeszcze nie było widać. Sądząc po dźwięku, była już gdzieś nad małą zatoką Kraszeninnikowa. Albo nawet nad stocznią. Ale dwupiętrowy budynek szkoły stał między nimi a osadą, zasłaniając widok.

– Nikitos! – krzyknął oburzony Andriej. – No dawaj, serwuj w końcu! Helikopterów nie widziałeś?

Nikita podbił piłkę i nie dając jej dotknąć ziemi, kopnął nogą. Ta poszybowała w górę i zaczęła opadać na sekcję Sańki Coja. Ten odbił ją rękami, splatając palce. Żeńka odbił łokciem. Helikopter był coraz bliżej…

Andriej Żarow podskoczył i z siłą kopnął piłkę wpadającą w jego pole. Sportowy przyrząd wystrzelił w górę. Wyleciał z cienia rzucanego przez szkołę i znalazł się nad jej dachem. I nagle jasne, niebieskie niebo stało się oślepiająco białe. Przyjaciele zacisnęli powieki z bólu, padając na asfalt. Dźwięk helikoptera stał się nagle rzężący, jakby maszyna się krztusiła. A do tego, mimo cienia własnej szkoły, w którym się znajdowali, zrobiło się nieznośnie gorąco. Tak gorąco, że rozległ się krzyk Nikity:

– Chłopaki, ubranie na mnie płonie!!!

W górze rozległ się trzask. To pękła od promieniowania świetlnego i cieplnego piłka. Dzieci pokładały się na asfalcie, nie wiedząc, gdzie się schować przed tym makabrycznym żarem, choć paradoksalnie w tych chwilach tylne podwórze szkoły numer cztery, zbudowanej tak, by wytrzymała trzęsienia ziemi o sile dziewięciu stopni, było najbezpieczniejszym miejscem. Gdzieś między nimi z mlaskiem upadła pęknięta i topiąca się piłka. Zaraz po świetle i cieple rozległ się huk, jakby pękł cały wszechświat. A potem nadeszła fala uderzeniowa wybuchu termojądrowego…

Odpis z raportu wydziału wywiadu Czerwonego Sztandaru Floty Pacyfiku dla dowództwa Marynarki Wojennej ZSRR. Do użytku służbowego. Ściśle tajne. 1984.

„Zgodnie z uzyskanymi danymi, korelującymi z informacjami z własnych źródeł 1. Zarządu Głównego KGB ZSRR, potencjalny przeciwnik wycelował w Półwysep Kamczacki rakietę balistyczną klasy „Minuteman-3” z głowicą wielokrotną (341. Strategiczne Skrzydło Rakietowe. Współrzędne szybu startowego patrz: załącznik nr 2 do niniejszego raportu. Charakterystykę techniczną rakiet potencjalnego przeciwnika patrz: załącznik nr 1 do niniejszego raportu). Według danych wywiadu, rakieta ta posiada 3 (trzy) niezależne głowice bojowe. Przypuszczalna moc każdego ładunku wynosi od 300 do 700 kT. W przypadku braku działań odwetowych ze strony MW i Sił Powietrznych ZSRR, przewiduje się uderzenia uzupełniające siłami strategicznych okrętów podwodnych potencjalnego przeciwnika, a także pociskami manewrującymi bazowania powietrznego, siłami ciężkich bombowców strategicznych. Moc uderzeń uzupełniających to w przybliżeniu 120–250 kT. Ocena priorytetowych celów pozwala z wysokim stopniem prawdopodobieństwa stwierdzić, że jednym z celów dla głowicy tej rakiety jest lotnisko Jelizowo. Wbrew poprzedniej analizie sugerującej, że lotnisko to jest niezbędne siłom inwazyjnym przeciwnika do lądowań pośrednich lotnictwa bojowego i transportowego, obecność w Jelizowie grupy szybkich przechwytujących MiG-31, zdolnych do zniwelowania ofensywnego potencjału powietrznych sił strategicznych przeciwnika, czyni ten obiekt jednym z priorytetowych celów. Cel dla drugiej głowicy – baza Floty Pacyfiku w Ust-Kamczacku. Cel dla trzeciej głowicy – Druga Flotylla atomowych okrętów podwodnych na Półwyspie Kraszeninnikowa w Zatoce Awaczyńskiej oraz stocznia remontowa w „PK-51”. Według posiadanych danych, głowica ma eksplodować na wysokości 200–400 metrów nad Zatoką Kraszeninnikowa (Śledziową) pomiędzy „PK-51” a punktem stałego bazowania jednostek bojowych Drugiej Flotylli Atomowej. Pierwotne czynniki rażenia, nawet przy minimalnym ładunku 300 kiloton, w ciągu czterdziestu sekund zniszczą zarówno bazę okrętów podwodnych, jak i infrastrukturę stoczniową na przeciwległym brzegu, w „PK-51” (tabele strat w sile żywej wśród wojskowych i cywilów patrz: załącznik nr 3 do niniejszego raportu). Jednocześnie czynniki rażenia oddziałujące na sam Pietropawłowsk Kamczacki, zarówno przy uderzeniu w lotnisko Jelizowo, jak i w Zatokę Kraszeninnikowa, będą minimalne. Pozwoli to siłom inwazyjnym potencjalnego przeciwnika na dalsze wykorzystanie portu morskiego w Pietropawłowsku Kamczackim podczas kolejnego etapu wojny – interwencji zbrojnej na dalekowschodnim terytorium ZSRR…”.

Coś sprawiło, że jedna z głowic zboczyła z kursu… Eksplodowała nie między Półwyspem Kraszeninnikowa a osadą Primorski, lecz między Półwyspem Kraszeninnikowa a Pietropawłowskiem Kamczackim. Gdzieś nad Zatoką Awaczyńską. Tym samym cała potęga wybuchu termojądrowego spadła właśnie na stolicę półwyspu Kamczatka…

W pozostałych kwestiach dane wywiadu Marynarki Wojennej sprzed trzydziestu lat okazały się trafne. Tylko że uderzenia uzupełniające nie nastąpiły. Najwidoczniej nie było już nikogo, kto mógłby je przeprowadzić…